حکایت ما و دایی یوسف

گفت‌وگوی تاریخ ایرانی با اتابک فتح‌الله‌زاده: شوروی استالینی بهشت زحمتکشان نبود

گفت‌وگوی تاریخ ایرانی با اتابک فتح‌الله‌زاده: شوروی استالینی بهشت زحمتکشان نبود

نظام شوروی ترکیبی از جباریت، استبداد و به خصوص در زمان فرمانروایی استالین حکومت مطلقه چنگیزخانی بود...آنان که گرفتار زندان‌ها و اردوگاه‌های استالینی (باغبان شادمانی خلق‌ها) شده بودند، همه‌شان به لحاظ روانی در مقابل سیستم امنیتی شوروی درهم شکسته شده بودند...پس از ماجرای فرقه دموکرات آذربایجان و مساله امتیاز نفت به شوروی، نطفهٔ شک و تردید روشنفکران ایرانی به استالین و شوروی بسته شد...در فقدان فضای باز سیاسی بود که جنایات استالین و نظام هیولایی‌اش در سایه قرار گرفت.

ادامه مطلب
بابک امیرخسروی در گفت‌وگو با تاریخ ایرانی: آذربایجان در گلوی استالین گیر کرد

بابک امیرخسروی در گفت‌وگو با تاریخ ایرانی: آذربایجان در گلوی استالین گیر کرد

هدف استالین سلطه بر آذربایجان و کردستان و وارد کردن این بخش ایران به اقمار شوروی بود...فرقه دموکرات آذربایجان یک جنبش آزادیخواهانه و ملی نبود... استالین لحظه به لحظه رویداد‌های آذربایجان را دنبال می‌کرد و دستور صادر می‌کرد...ماجرای آذربایجان برای استالین به صورت یک مهره شطرنج، در صحنه داد و ستدهای سیاسی جهانی وی بود... قوام‌السلطنه از نادر کسانی است که استالین را فریفت و متوجه شد که فرقه دموکرات یک ابزار برای فشار سیاسی به ایران بود... با بستن قرارداد نفت، استالین پشت فرقه دموکرات را خالی کرد.

ادامه مطلب
دایی یوسف، بهادر بود یا اسکندر؟/ مرثیه و ارثیه استالین برای چپ‌های ایرانی

دایی یوسف، بهادر بود یا اسکندر؟/ مرثیه و ارثیه استالین برای چپ‌های ایرانی

خلیل ملکی، استالین را نه بهادر که «اسکندر سرابی که لنین توانست از انرژی او به درستی استفاده کند» توصیف کرده بود...نگرانی احسان طبری از فقدان استالین بدین جهت بود که «مائوتسه دون دعوی رهبری جنبش جهانی را بعد از استالین داشت»...حزب توفان هنوز هم خروشچف را «روباه مرتد» می‌داند که «در سخنرانی مخفی خود، تمامی مبارزات استالین و پرولتاریا را زیر حملات ناجوانمرادنه خود قرار می‌دهد.»...سوال آندره ژید هنوز برای مخاطبین چپ تازگی دارد که «آخر تا کی باید تائید کنیم؟»

ادامه مطلب
گفت‌وگوی تاریخ ایرانی با پاول گابل: ایران جادۀ بزرگ استالین بود

گفت‌وگوی تاریخ ایرانی با پاول گابل: ایران جادۀ بزرگ استالین بود

استالین به دنبال گسترش انقلاب روسیه به داخل ایران از طریق جنبش جنگل بود...تردید دارم که ایرانی‌های کمونیست می‌خواستند کشور خودشان را کنترل کنند، در عوض مایل بودند جذب امپراطوری «قدرتمند» اتحاد جماهیر شوروی شوند...سیاست‌های لنین در قبال ایران حتی پیشروانه‌تر از استالین بود، حداقل در مساله گسترش قلمرو اتحاد جماهیر شوروی...تمرکز بر غرب ایران و یک «آذربایجان یکپارچه» استراتژی‌ای بود که استالین دنبال می‌کرد...دیدگاه‌های استالین در خصوص اهمیت ایران برای مسکو در تفکر امروز روسیه نیز جای دارد.

ادامه مطلب
گفت‌وگوی تاریخ ایرانی با محمدحسین خسروپناه: چپ ایرانی دچار کیش شخصیت استالین شد

گفت‌وگوی تاریخ ایرانی با محمدحسین خسروپناه: چپ ایرانی دچار کیش شخصیت استالین شد

توده‌ای‌ها کیش شخصیت استالین را محکوم و چریک‌های فدایی از استالین دفاع کردند...فداییان خلق آگاهی درستی درباره اردوگاه‌های کار اجباری نداشتند. دیکتاتوری شاه و اختناق سیاسی حاکم بر جامعه ایران و همچنین جهان دوقطبی به آن‌ها و دیگر مبارزان داخل کشور اجازه و فرصت نمی‌داد که بتوانند کار تحقیقی همه‌جانبه‌ای به عمل بیاورند و پی به واقعیت‌ها ببرند. آن‌ها اردوگاه کار اجباری را چند سال کار بدنی روشنفکران خائن و منحرف می‌نامیدند...تلقی چپ‌های جدید از استالین، مبتنی بر نشریات و تبلیغات شوروی بود.

ادامه مطلب
آقا یوسف‌ مشروطه‌خواه/ افسانه‌هایی که ایرانی‌ها از استالین ساختند

آقا یوسف‌ مشروطه‌خواه/ افسانه‌هایی که ایرانی‌ها از استالین ساختند

این تئوری در میان ایرانیان به وجود آمد که از آنجایی که تا جنگ‌های ایران و روس در دوره فتحعلی شاه، گرجستان جز خاک ایران به شمار می‌رفت پس استالین اصالتا ایرانی است. این نظریه تا جایی پیش رفت که بسیاری به دنبال ریشه‌های خانوادگی او پیش رفتند و به این نظریه رسیدند که نام او اصلا یوسف یوسف‌زاده بوده است...یکی از داستان‌هایی که در مورد استالین گفته می‌شد این است که او در جنبش مشروطه ایران با کمک به مشروطه‌خواهان در پیشبرد این نهضت کمک کرده است.

ادامه مطلب
ستایشگران شوکت رهبر فولادین/ نویسندگانی که شیفته استالین شدند

ستایشگران شوکت رهبر فولادین/ نویسندگانی که شیفته استالین شدند

نویسندگان در دوره استالین هدف تعقیب و آزار بودند و به قتل می‌رسیدند، زیرا تشخیص داده شده بود که ادبیات نیرویی خطیر و بالقوه خطرناک است...استالین از دید پابلو نرودا مردی بود که باید از او به عنوان سازندهٔ کبیر یاد می‌شد... برنارد شاو در دفاع از دادگاه‌های استالین گفت «مساله ما کشتن یا نکشتن نیست، انتخاب درست برای کشتن است.» شاو دربارهٔ جنایت‌های استالین هم چندان بی‌اطلاع نبود... رومن رولان گفته بود استالین مردی از جنس فولاد است. او پیشرفت‌ سوسیالیست‌ها را مرهون تلاش و کم‌خوابی استالین می‌دانست.

ادامه مطلب
استالین و چپ‌های ایرانی در گفت‌وگو با انور خامه‌ای: استالین مُرد، استالینیسم نمُرده بود

استالین و چپ‌های ایرانی در گفت‌وگو با انور خامه‌ای: استالین مُرد، استالینیسم نمُرده بود

تقی ارانی، استالین را جاه‌طلب می‌دانست...ما مدت‌ها استالین را شخصیت برجسته‌ای می‌دانستیم که خدمات بسیاری به مارکسیسم داشته و هنوز نمی‌دانستیم حقیقت وجودی او چیست...آن زمان که استالین را شناختیم و فهمیدیم او بر اساس منافع شخصی خودش تمامی دیگر رهبران کمونیست را کشته یا به سیبری تبعید کرده است هم این ایدۀ اصلی که اگر سوسیالیسمی هست همین است که در شوروی است را از دست ندادیم...حزب توده علیه استالین موضع نگرفت...اسکندری در خلوت استالین را طعن و لعن و احسان طبری، استالین را تقدیس می‌کرد.

ادامه مطلب
تحلیل روان‌شناختی استالین/ تقاص پدرکشی با قصاص رقیبان

تحلیل روان‌شناختی استالین/ تقاص پدرکشی با قصاص رقیبان

استالین از سازوکار دفاع روانشناختی فرافکنی استفاده می‌کرد؛ نسبت دادن جرم‌های خودش به دیگران و رها کردن خود از بار گناه...در زندگی استالین هیچ جنایتی نبود که به اندازهٔ قتل پدرش از نظر احساسی محکوم باشد...سکوت پیرامون قتل ویساریون، احساس محبت ناگهانی نسبت به پدر و فرافکنی صحنهٔ جنایت به «هدفی اشتباهی»، احتمال نقش داشتن استالین در این جنایت را مطرح می‌کند... انگیزهٔ کشتن پدر، انتقام کتک‌هایی بود که در دوران کودکی متحمل شده بود... استالین تمام عمر به تناوب نقش قاتل و انتقامجو را بازی می‌کرد.

ادامه مطلب